حاج ملا هادي السبزواري
64
شرح مثنوى
درياى عميق : وحدت جمعيه دارى بلكه وحدت حقّهء ظليّه نه وحدت عدديه . جزء و كل غرق وجودت كردهاند . ( ( 1307 ) ) دم مزن تا دم زند بهر تو روح * آشنا بگذار در كشتى نوح ن 447 7 - ك 157 39 آشنا : شنا و به عربى سباحت . ( ( 1308 ) ) همچو كنعان كآشنا مىكرد او * كه نخواهم كشتى نوح عدو ن 447 8 - ك 157 41 كنعان : نام پسر نوح ( ع ) چنان كه نام شهرى هم هست كه مسكن يعقوب ( ع ) بوده . ( ( 1311 ) ) هين مكن كين موج طوفان بلاست * دست و پا و آشنا امروز لاست ن 447 11 - ك 158 1 بلا : با لا جناس ناقص دارد و آشنا از باب ايهام است . ( ( 1313 ) ) گفت نى رفتم بر آن كوه بلند * عاصمست آن كُه مرا از هر گزند ن 447 13 - ك 158 2 عاصم : نگه دارنده . ترجمهء كريمه است كه * ( سَآوِي إِلى جَبَلٍ يَعْصِمُنِي مِنَ اَلْماءِ « 11 : 43 ( 1 ) . ( ( 1314 ) ) هين مگو كُه كوه كاهست اين زمان * جز حبيب خويش را ندهد امان ن 447 14 - ك 158 3 هين مگو كُه : مخفف كوه و كوه را با كاه جناس و طباق است و در بعض نسخ مكن با كِه تعليلى است و اوّل افصح است . ( ( 1315 ) ) گفت من كى پند تو بشنودهام * كه طمع كردى كه مىزين دوده ام ن 447 15 - ك 158 3 دوده : دودمان و خانواده و كِه اول رابطه و دوم تعليلى است . ( ( 1318 ) ) تا كنون كردى و اين دم نازكيست * اندرين درگاه كبر و نازِ كيست ن 447 18 - ك 158 5 نازكى است : ناطيّب و ناپسنديده . كبر و نازكى است : به كسر زاء معجمه جناس است . ( ( 1321 ) ) نيستم مولود پيرا كم بناز * نيستم والد جوانا كم كَراز ن 447 21 - ك 158 6
--> ( 1 ) قرآن كريم سورهء هود آيهء 43 . .